10 verrassende feiten over het Rijksmuseum
Het meest verrassende feit over het Rijksmuseum is misschien wel dat het 's werelds enige museum is waar een openbare weg dwars doorheen loopt. Architect Pierre Cuypers ontwierp het gebouw oorspronkelijk als een grootse stadspoort. Deze passage was tot 1931 open voor al het verkeer en is vandaag de dag nog steeds een geliefde doorgang voor duizenden fietsers en voetgangers, die het centrum van Amsterdam met het Museumkwartier verbindt.
1. Het stond niet altijd in Amsterdam
Het Rijksmuseum werd oorspronkelijk opgericht in Den Haag op 19 november 1798, onder de naam Nationale Kunst-Galerij. In 1808 verhuisde het op bevel van koning Lodewijk Napoleon, de broer van Napoleon, naar Amsterdam. Daar was het eerst gevestigd in het Koninklijk Paleis op de Dam, voordat het in 1885 zijn intrek nam in het huidige, speciaal ontworpen gebouw.
2. Het ontwerp was zeer controversieel
Architect Pierre Cuypers ontwierp het gebouw in een historiserende stijl, een mix van gotische en renaissancistische elementen. Zijn ontwerp kreeg destijds echter veel kritiek, met name van de protestantse koning Willem III. De koning zou zo'n hekel hebben gehad aan de neogotische versieringen dat hij het een "kathedraal" noemde en weigerde de opening in 1885 bij te wonen.
3. Slechts een fractie van de collectie is te zien
De totale collectie van het Rijksmuseum omvat een duizelingwekkend aantal van 1 miljoen objecten, die samen 800 jaar Nederlandse kunst en geschiedenis beslaan. Vanwege ruimtegebrek zijn er in de 80 zalen van het museum echter slechts zo'n 8000 objecten tegelijk te zien.
4. Het museum is gebouwd op 8000 houten palen
Net als veel historische gebouwen in Amsterdam, dat op drassige grond is gebouwd, rust het Rijksmuseum op een fundering van duizenden houten palen. Om het enorme gebouw te ondersteunen, werden meer dan 8000 palen diep de grond in geslagen voor een stabiele basis.
5. 'De Nachtwacht' is niet de echte naam (en het was groter)
Het beroemdste werk van Rembrandt heet officieel Schutters van wijk II onder leiding van kapitein Frans Banninck Cocq. De bijnaam 'De Nachtwacht' ontstond pas veel later, toen de vernislaag donkerder was geworden en de scène nachtelijk leek. In 1715 werd het doek aan alle vier de zijden bijgesneden om tussen twee deuren in het toenmalige Stadhuis van Amsterdam te passen. Hierbij gingen aanzienlijke delen verloren, vooral aan de linkerkant.
6. Er is een restaurant met een Michelinster
In de Philipsvleugel van het Rijksmuseum vindt u RIJKS®, een restaurant dat in 2016 werd bekroond met een Michelinster. Onder leiding van chef-kok Joris Bijdendijk richt het restaurant zich op de 'keuken van de Lage Landen', met lokale Nederlandse ingrediënten en invloeden van internationale smaken uit de Nederlandse geschiedenis.
7. De allereerste aankoop is een nationaal symbool
De eerste aankoop van de voorloper van het museum was in 1800 De bedreigde zwaan van Jan Asselijn. Het schilderij, dat een zwaan toont die fel haar nest verdedigt, werd later geïnterpreteerd als een politieke allegorie voor het Nederlandse verzet en is nog steeds een van de topstukken van het museum.
8. Er is een geheim ontsnappingsluik voor het beroemdste schilderij
De Nachtwachtzaal heeft een speciale voorziening voor noodgevallen. In 1934 werd er een sleuf in de vloer gemaakt, een soort valluik direct onder het schilderij. Hierdoor kan het enorme doek in geval van brand of een andere calamiteit snel en veilig uit de zaal worden weggehaald.
9. Het heeft de grootste kunsthistorische bibliotheek van Nederland
De prachtige Cuypersbibliotheek is de oudste en grootste kunsthistorische onderzoeksbibliotheek van Nederland. De bibliotheek werd opgericht in 1885, de collectie omvat ongeveer 450.000 objecten en is toegankelijk voor studenten, kunsthistorici en het publiek. Vanaf een balustrade kunnen bezoekers de prachtige, vier verdiepingen tellende leeszaal bewonderen.
10. U kunt er dwars doorheen fietsen
De beroemde centrale passage is een openbare doorgang, uniek in de museumwereld. Toen de stad in de jaren 1880 de grond voor het museum beschikbaar stelde, was de voorwaarde dat er een openbare doorgang moest komen. Nadat de passage in 1931 voor auto's werd gesloten, werd deze na de grote renovatie van het museum in 2013 heropend voor fietsers en voetgangers. Het is nu een van de meest iconische fietspaden ter wereld.
Veelgestelde vragen
Waar is het Rijksmuseum het meest bekend om?
Het Rijksmuseum is het beroemdst om zijn ongeëvenaarde collectie meesterwerken uit de Gouden Eeuw, met als absoluut hoogtepunt Rembrandts monumentale schilderij De Nachtwacht. Het museumgebouw zelf, ontworpen door Pierre Cuypers, is een van de meest iconische gebouwen van Amsterdam.
Hoeveel Rembrandts heeft het Rijksmuseum?
Het Rijksmuseum bezit 's werelds grootste collectie schilderijen van Rembrandt. De collectie omvat 20 schilderijen van de meester, waaronder De Nachtwacht, Het Joodse Bruidje en diverse zelfportretten.
Kunt u echt door het Rijksmuseum fietsen?
Ja, er loopt een openbaar fiets- en voetpad dwars door een passage in het hart van het Rijksmuseum. Deze unieke eigenschap was een voorwaarde die de stad Amsterdam stelde toen het museum in de 19e eeuw werd gebouwd.
Klaar om deze wonderen zelf te ontdekken? Boek uw tickets eenvoudig online om uw plek te reserveren en 800 jaar Nederlandse kunst en geschiedenis te verkennen.